Światowy Dzień Walki z Depresją to okazja do zwiększania świadomości na temat depresji – jednej z najczęściej występujących chorób psychicznych na świecie.
Czy dotyczy również dzieci i młodzież?
Depresja wśród dzieci i młodzieży jest poważnym problemem zdrowia psychicznego. To nie chwilowy smutek, lecz choroba, która wpływa na emocje, myślenie i codzienne funkcjonowanie młodego człowieka.
Raport z badań Fundacji “Dbam o Mój Zasięg” (Gdańsk 2025) pokazuje skalę tego problemu:
- 17% uczniów siódmej klasy szkoły podstawowej i 23% uczniów trzeciej klasy szkoły ponadpodstawowej w ciągu ostatniego roku dokonywało samookaleczeń
- 15% uczniów w klasie siódmej szkoły podstawowej oraz 21% w klasie trzeciej szkoły ponadpodstawowej miało konkretny plan w jaki sposób, kiedy i gdzie chcą odebrać sobie życie
- 8% uczniów klasy siódmej podstawowej oraz 12% uczniów klasy trzeciej szkoły ponadpodstawowej podjęło próbę samobójczą
- Prawie połowa uczniów (45%), którzy zaznaczyli w kwestionariuszu, że w ciągu ostatniego roku mieli myśli samobójcze, zdeklarowała, że wyświetliły im się treści suicydalne w sieci pomimo, że nie były one wyszukiwane.
- 53% uczniów klasy trzeciej szkół ponadpodstawowych oraz 37% siódmej klasy szkoły podstawowej pomogło swojemu koledze/koleżance w poradzeniu sobie z myślami samobójczymi.
Na zdrowie psychiczne młodzieży duży wpływ ma codzienny styl życia. Niektóre nawyki i zachowania mogą zwiększać ryzyko obniżonego nastroju, lęku, a nawet depresji.
Do najważniejszych czynników należą:
- Nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych i telefonu – Raport NAS: Nastolatki 3.0: Średni dzienny czas korzystania z mediów społecznościowych wśród nastolatków to 4 godziny i 14 minut dziennie. Ciągłe porównywanie się z innymi, hejt oraz presja bycia „idealnym” mogą obniżać samoocenę i powodować stres.
- Brak snu – późne chodzenie spać, późne korzystanie z telefonów i innego rodzaju elektroniki zaburza rytm dobowy, co prowadzi do przemęczenia i pogorszenia koncentracji oraz nastroju.
- Brak aktywności fizycznej – siedzący tryb życia osłabia nie tylko ciało, ale także odporność psychiczną.
- Nadmierna presja szkolna i brak równowagi między nauką a odpoczynkiem – ciągły stres może prowadzić do wypalenia i stanów lękowych.
- Izolacja społeczna – ograniczanie realnych kontaktów z rówieśnikami sprzyja poczuciu samotności.
- Niewłaściwa dieta – nieregularne posiłki i duża ilość wysoko przetworzonej żywności oraz słodycze wpływają na poziom energii i samopoczucie.
Na co zwrócić uwagę?
- u dziecka pojawiają się zmiany nastroju,
- zauważasz, że Twój nastolatek coraz bardziej zamyka się w sobie
- stopniowo traci radość z życia
- ogranicza wyjścia z domu oraz spotkania z rówieśnikami
- traci zainteresowanie czynnościami/ hobby, które dotychczas sprawiały mu przyjemność.
Co możesz zrobić jako rodzic/ opiekun?
- Jeśli podejrzewasz, że dziecko może mieć zaburzenia depresyjne zgłoś się do poradni psychologiczno- pedagogicznej lub skorzystaj z porady u psychologa dziecięcego,
- Słuchaj, nie oceniaj!
- Traktuj poważnie każdą wzmiankę o bezsensie życia
- Nie mów: „inni mają gorzej” - to nie pomaga!
- W sytuacji zagrożenia – reaguj natychmiast! Jeżeli dziecko wyraża myśli samobójcze lub mówi o zamiarze zrobienia sobie krzywdy – nie zostawiaj go samego!
Wskazówki z nagłym kryzysie:
- Telefon Zaufania 116 111 – specjaliści wiedzą, jak rozmawiać z młodymi i udzielić pierwszego wsparcia.
- Jeśli dziecko ma myśli samobójcze, grozi sobie krzywdą lub wydaje się być w bezpośrednim niebezpieczeństwie, dzwoń od razu pod 112,
- Instytut Psychiatrii i Neurologii – Izba Przyjęć Psychiatrycznych
Warszawa, ul. Jana III Sobieskiego 9 – pomoc w stanach kryzysowych. Lekarz psychiatra ocenia stan psychiczny dziecka oraz decyduje o przyjęciu do szpitala lub planie leczenia. - Mazowieckie Centrum Neuropsychiatrii – Oddział Psychiatryczny dla Dzieci - 05‑420 Józefów, ul. 3 Maja 127 - placówka ma izbę przyjęć (czyli punkt przyjęć pacjentów w stanach nagłych) na terenie oddziału psychiatrycznego dzieci – można tam udać się bez skierowania lub po pilnym skierowaniu lekarskim, zwłaszcza gdy pojawia się myśl samobójcza, poważne zaburzenia psychiczne lub zachowania stwarzające zagrożenie dla zdrowia/życia.